توصیف حکومت مهدوی یکی از مهمترین مباحث مهدویت است چرا که اگر ما قرار است منتظر امری باشیم اول باید بدانیم منتظر چه چیزی هستیم تا در مرحله بعد صبر بر فرا رسیدن زمانش کنیم و انتظار هم بزرگترین وظیفه ما در ایام غیبت است همانطور که امام جواد علیه السلام فرمودند:
أَفْضَلُ أَعْمَالِ شِيعَتِنَا انْتِظَارُ الْفَرَجِ[1]
با فضیلت ترین کار شیعیان ما انتظار روز رهایی و فرج است.
پس انتظار فرج محقق نمی شود جز با شناخت حکومت مهدوی و هر چه شناخت ما نسبت به این امر بیشتر شود بر اشتیاقمان برای ظهور افزوده خواهد شد و در انتظارش استقامت بیشتری خواهیم کرد.
با توجه به اهمیت این مطلب در آیات و روایات ما به اهداف و خصوصیت های حکومت مهدوی بسیار پرداخته شده است.
به عنوان نمونه در جلد 52 کتاب بحار الانوار بابی به عنوان "باب سیره و اخلاقه و خصائص زمانه" وجود دارد که مرحوم علامه مجلسی در حدود 80 صحفه از کتاب را به آن اختصاص داده و روایت مربوط به فضای حکومت حضرت سلام الله علیه را در آن جمع آوری کرده است و محققین در کتب و مقالات هم مستقلا به آن پرداخته اند.
لکن باید بدانیم که فهم ما از دولت مهدوی هیچگاه نمی تواند فهم کامل و تمامی با آگاهی به جمیع ابعاد آن باشد چرا که ما پرورش یافتگان عصر غیبت چنان دور از امام افتاده ایم که تصور چنین عصر درخشانی هم برای ما ممکن نیست
همانطور که در روایت شریفی از امام باقر علیه السلام این معنی آماده است که شما امکان توصیف درست دولت مهدی سلام الله علیه را نخواهید داشت تا آن را ببینید و در آن زندگی کنید[2] که این خود نشان دهنده آن است که این دولت در بین دولت های گذشته مثل و مانندی ندارد تا بتواند به وسیله آن شناخته شود.
عملکرد ما در این گفتار
اما در این گفتار سعی ما بر این است که با تقسیم بندی زوایای مختلف حکومت ،سعی بر شناخت بهتری از آن داشته باشیم.در یک تقسیم کلان میتوان توصیفات حکومت مهدوی را به سه دسته تقسیم بندی کرد:
توصیف اهداف و آرمان های حکومت مهدوی
در این مقام سعی بر بیان هدف قیام حضرت حجت سلام الله علیه است تا با شناخت صحیح آن هم بدانیم که منتظر چیستیم و هم بتوانیم مشکلات و شبهات عصر غیبت را با شوق دیدار آن زمانه پشت سر بگذاریم.
برای شناخت اهداف قیام مهدوی به مقاله های زیر مراجعه کنید:
توصیف عملکرد حضرت حجت سلام الله علیه
شناخت دقیق نحوه عملکرد حضرت در هنگام ظهورشان بسیار کمک حال ما خواهد بود برای شناخت شخصیت امام سلام الله علیه و دولت عدل ایشان تا بتوانیم در آن مقداری که امر بر الگو برداری شده ایم (چرا که بعضی از عملکرد های حضرت سلام الله علیه خاص ایشان هست[1]) از امام خود تبعیت کنیم.
برای شناخت عملکرد امام سلام الله علیه در عصر ظهور به مقالات زیر مراجعه کنید:
[1] به عنوان مثال رجوع شود به : بصائر الدرجات /ج1/ص 258 باب في الأئمة من آل محمد ع أنهم إذا ظهروا و حكموا بحكومة آل داود ع
توصیف اتفاقات بعد از ظهور
شاید بتوان یکی از مهمترین فلسفه های بیان اتفاقات بعد از ظهور را آمادگی شیعیان برای آن شرایط دانست تا در آزمایش های آن زمانه سر بلند باشند چرا که قطعا حضور در شرایطی با شناخت قبلی از اتفاقات در حال وقوع بسیار کمک حال خواهد بود تا انسان بتواند مسیر صحیح را از غلط تشخیص بدهد.
می توانید برای شناخت اتفاقات بعد از ظهور به مقالات زیر مراجعه کنید:
ن مقاله با تفسیر آیه ۲۵۹ بقره، داستان «صاحب الحمار» را بررسی کرده و نشان میدهد که چگونه این ماجرا در روایات به عنوان مثالی برای غیبت و ظهور امام زمان(عج) معرفی شده است. متن به وجوه شباهت میان این دو واقعه میپردازد؛ از جمله فراموش شدن یاد امام در دوران غیبت، رجعت یاران حضرت، بیعت نکردن با طاغوت و احیای زمین پس از فساد. این تحلیل نشان میدهد که ظهور، تجلی دوباره قدرت الهی و آغاز حیات تازه برای جامعه انسانی است.
این مقاله با تفسیر آیه ۲۴۹ بقره، آزمون الهی طالوت و یارانش را بررسی میکند و نشان میدهد که این امتحان الگوی غربالگری یاران امام زمان(عج) است. متن بر شایستگیمحوری رهبری الهی، ضرورت اطاعت از ولیّ خدا، و نقش جهانبینی توحیدی در رسیدن به توکل، ثبات قدم و پیروزی تأکید دارد.
حسین بن روح نوبختی، سومین نایب خاص امام زمان (عج) بود که ۲۱ سال (۳۰۵ تا ۳۲۶ ق) رهبری شیعیان را بر عهده داشت. این نوشتار به بررسی دوران پرفراز و نشیب نیابت او، جایگاه علمی، تحمل ۵ سال زندان و مدیریت هوشمندانه فتنه «شلمغانی» تا زمان وفاتش در بغداد میپردازد.
در این مطلب در ابتدا روایاتی از منابع معتبر شیعه و سنی نقل می شود که ثابت می کند، منجی موعود از نسل پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله است) است.
سپس با روایات دیگر ثابت می شود که امام زمان از نسل امیرالمومنین و حضرت زهرا (علیهما السلام) می باشد.
تعداد این روایات در شیعه و اهل سنت به قدری زیاد است که کسی نمی تواند در آنها خدشه ای وارد کند.
از بررسی روایات نقل شده در خصوص مهدی موعود (عج) و نسبت او به خاندان پیامبر (ص)، روشن میشود که هیچگونه سند معتبر دال بر این نیست که مهدی موعود از نسل عباس، عموی پیامبر (ص) باشد.
روایتهای جعلی و نادرست بنی عباس که به نفع خودشان روایت کردهاند، نشان از تلاشی برای بهرهبرداری سیاسی از موضوع مهدویت دارند.
بررسی دقیق و معتبر احادیث نشان میدهد که مهدی موعود از نسل علی (ع) و فاطمه (س) است و ادعاهای بنی عباس در این خصوص رد میشود.
اسامی اصلی که برای مادر امام زمان (عج) ذکر شده است عبارتند از:
ملیکا: این نام به احتمال زیاد ترجمه عربی نام اصلی رومی ایشان بوده است.
نرجس: این نام به عنوان نام اصلی ایشان در بسیاری از روایات ذکر شده است.
در این مقاله با استناد به منابع شیعه و اهل سنت، به وضوح مشخص شد که امام مهدی (عجل الله تعالی فرجه) از نسل امام حسین (علیهالسلام) و فرزند امام حسن عسکری (علیهالسلام) است. اگرچه در برخی از روایات اهل سنت ادعا شده است که نام پدر امام زمان با نام پدر پیامبر (صلیاللهعلیهوآله) یکی است، این روایت به طور گسترده به عنوان جعلی شناخته شده و اهدافی مانند معرفی مدعیان دروغین مهدویت در آن دخیل بوده است.
در جمعبندی این متن، میتوان گفت با توجه به روایات معتبر و نقلهایی از بزرگان مانند شیخ صدوق، شیخ طوسی و طبری، حضرت نرجس (سلاماللهعلیها) بهعنوان شاهزادهای از روم معرفی شدهاند.
